Zmiany w systemie planowania przestrzennego ponownie zostały przesunięte. Rząd zdecydował o wydłużeniu terminu wdrożenia kluczowych elementów reformy planistycznej, co ma pomóc samorządom w dostosowaniu się do nowych obowiązków i jednocześnie zabezpieczyć środki z Krajowego Planu Odbudowy (KPO).

Decyzja Rady Ministrów oznacza, że gminy zyskały dodatkowe dwa miesiące na przyjęcie planów ogólnych. Nowy termin ich uchwalenia został wyznaczony na koniec sierpnia, podczas gdy wcześniej obowiązywała data 30 czerwca. To istotna zmiana, biorąc pod uwagę, że obecnie jedynie niewielki odsetek samorządów zdążył zakończyć wymagane procedury.

Więcej czasu dla gmin i niższe wymagania

Wydłużenie terminu to nie jedyne ułatwienie. Równolegle obniżono minimalny próg realizacji planów ogólnych z 80 proc. do 50 proc. gmin. To znacząco zwiększa szanse na spełnienie warunków wymaganych przez instytucje unijne i uniknięcie ryzyka utraty części środków z KPO. Z perspektywy rynku nieruchomości decyzja ta oznacza większą stabilność legislacyjną w krótkim okresie. Gminy zyskują czas na przygotowanie dokumentów planistycznych w sposób bardziej przemyślany, co może ograniczyć chaos przestrzenny i poprawić jakość nowych inwestycji.

Nowe zasady wydawania decyzji o warunkach zabudowy

Istotną zmianą, która ma wejść w życie od 2027 roku, jest ograniczenie kręgu podmiotów uprawnionych do ubiegania się o decyzję o warunkach zabudowy. Wnioski będą mogli składać wyłącznie właściciele nieruchomości, współwłaściciele oraz podmioty posiadające prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane.

Obecnie brak takich ograniczeń prowadzi do licznych nadużyć. Decyzje o warunkach zabudowy bywają wykorzystywane nie w celu realizacji inwestycji, lecz do podnoszenia wartości działek lub analizy potencjału inwestycyjnego. W efekcie dochodzi do sytuacji, w których dla jednej nieruchomości wydawanych jest kilka sprzecznych decyzji, co rodzi konflikty społeczne i wydłuża procesy administracyjne.

Warto jednak zaznaczyć, że nowe przepisy nie wpłyną na już złożone wnioski. Będą one rozpatrywane według dotychczasowych zasad.

Cyfryzacja i usprawnienie procedur

Nowelizacja zakłada także dalszą cyfryzację procesu planistycznego. Wprowadzony zostanie rozwinięty system komunikacji elektronicznej, określany jako newsletter planistyczny, który umożliwi szybkie informowanie o postępach prac nad dokumentami planistycznymi. Zrezygnowano również z papierowego obiegu wniosków, co powinno znacząco przyspieszyć procedury i ograniczyć obciążenie administracyjne urzędów. Dodatkowo gminy będą mogły publikować projekty planów w Biuletynie Informacji Publicznej (BIP) przez wydłużony okres, co ułatwi przejście do funkcjonowania Rejestru Urbanistycznego.

Reforma wciąż w toku

Projekt nowelizacji trafi teraz do Sejmu, gdzie przejdzie dalszy proces legislacyjny. Choć kierunek zmian pozostaje niezmienny, kolejne przesunięcie terminów pokazuje, że wdrożenie reformy planistycznej jest procesem bardziej złożonym, niż pierwotnie zakładano. Dla uczestników rynku nieruchomości oznacza to konieczność bieżącego monitorowania zmian. Ostateczny kształt przepisów będzie miał bezpośredni wpływ zarówno na proces inwestycyjny, jak i na sposób kształtowania ładu przestrzennego w Polsce w najbliższych latach.