Budowa domu bez tradycyjnego pozwolenia przestaje być niszowym rozwiązaniem. Jak wynika z danych Głównego Urzędu Nadzoru Budowlanego, w 2025 roku rozpoczęto ponad 4 tys. takich inwestycji, a ich udział w rynku przekroczył już 5 proc. To najwyższy wynik od kilku lat i wyraźny sygnał zmiany podejścia inwestorów.

Prostsze procedury

System zgłoszeń przyciąga przede wszystkim prostotą. W porównaniu do klasycznej ścieżki formalnej proces jest krótszy i mniej skomplikowany, co dla wielu osób ma duże znaczenie przy planowaniu budowy.

Z danych przywoływanych przez GUNB wynika, że liczba takich realizacji wzrosła rok do roku o kilkanaście procent. Widać więc, że rozwiązanie stopniowo zyskuje popularność, szczególnie wśród inwestorów indywidualnych.

Małe domy napędzają statystyki

Największy udział w tym segmencie mają budynki o powierzchni do 70 m kw. To właśnie one w największym stopniu odpowiadają za wzrost liczby inwestycji realizowanych na zgłoszenie. Tego typu domy są tańsze w budowie i utrzymaniu, a przy tym wpisują się w trend bardziej kompaktowego mieszkania. W ostatnich latach wyraźnie widać, że inwestorzy coraz częściej decydują się na mniejsze metraże, co potwierdzają także dane GUS.

Gdzie buduje się najwięcej?

Najwięcej takich inwestycji powstaje w dużych regionach, m.in. w województwie mazowieckim. Sporo realizacji pojawia się też w pomorskim i wielkopolskim, choć w tych regionach udział domów na zgłoszenie jest nieco niższy. Ciekawie wygląda sytuacja na wschodzie kraju, gdzie mniejsze domy stanowią wyraźną większość w tej kategorii.

Mniej metrów, więcej funkcjonalności

Zmniejszanie powierzchni nowych domów to nie chwilowa moda, ale wyraźny kierunek zmian. W 2025 roku przeciętny dom budowany przez inwestora indywidualnego miał około 126 m kw., czyli mniej niż jeszcze kilka lat wcześniej. Podobna tendencja dotyczy mieszkań oddawanych przez deweloperów. Mniejszy metraż oznacza niższe koszty, ale też większy nacisk na funkcjonalny układ pomieszczeń.

Rynek zmienia się razem z inwestorami

Rosnący udział domów na zgłoszenie pokazuje, że inwestorzy coraz częściej szukają prostszych i bardziej przewidywalnych rozwiązań. Mniejsze metraże, krótsze procedury i dostęp do gotowych projektów tworzą model budowy dopasowany do obecnych realiów rynku. Jeśli ten trend się utrzyma, udział takich inwestycji może dalej rosnąć, szczególnie wśród osób budujących pierwszy dom.