Od 11 września 2025 roku obowiązuje jawność cen mieszkań oferowanych przez deweloperów, która została wprowadzona nowelizacją ustawy o ochronie praw nabywcy lokalu mieszkalnego. Przepisy nakładają obowiązek publikowania cen, a także historii ich zmian. Okazuje się jednak, że deweloperzy znaleźli sposoby na omijanie tych wymogów. Do Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów (UOKiK) trafiło już ponad 1,5 tys. zgłoszeń o nieprawidłowościach.

Liczne sygnały o obchodzeniu jawności cen mieszkań

Mogłoby się wydawać, że wprowadzenie nowych przepisów raz na zawsze rozwiąże problem kupujących, którzy do tej pory musieli kontaktować się osobiście z deweloperami, aby uzyskać informacje dotyczące cen wybranych nieruchomości. Niestety, liczne zgłoszenia o nieprawidłowościach pokazują, że nie udało się tego w 100% osiągnąć. W związku z tym UOKiK skierował 39 wystąpień dotyczących naruszeń obowiązków.

Jak deweloperzy omijają przepisy o jawności cen?

Wielu deweloperów działa niezgodnie z przepisami. Odbywa się to na różne sposoby:

• Żonglowanie dodatkami – deweloperzy stosują formuły, które powodują, że informacje są mniej czytelne lub trudniejsze do porównania. Często nie mówią wprost, czy zakup piwnicy, schowka lub garażu jest obowiązkowy. Tymczasem to powinno być jednoznacznie określone.

• Brak ceny w przeliczeniu za mkw. – deweloperzy podają wyłącznie cenę całkowitą za mieszkanie, a to utrudnia klientom szybkie porównanie lokali o różnym metrażu. W ofertach powinna się znajdować kwota za mkw. nieruchomości. Zdarza się, że firmy podają ją dopiero po bezpośrednim kontakcie.

• Opcje typu „Zapytaj o rabat” – w witrynach pojawiają się komunikaty, które sugerują, że nieruchomość można kupić taniej. Niektórzy stosują również hasła: „Poproś o indywidualną wycenę”.

• Akcentowanie wybranych elementów oferty – firmy próbują zwrócić uwagę klienta na wybrane elementy, ale już całkowity koszt zakupu nieruchomości prezentują w mniej widoczny sposób.

• Pomijanie historii zmian cen – wprawdzie na stronie dewelopera widnieje aktualna, ale brakuje informacji, ile wynosiła w przeszłości. Wtedy nie spełnia to swojej podstawowej funkcji.

• Ukrywanie kosztów dodatkowych – pomijane są ceny za np. komórkę lokatorską i miejsce parkingowe albo są mało widoczne.

• Niedziałające linki i błędy na stronie – możliwe, że są celowym zabiegiem dewelopera, który chce w ten sposób zachęcić do bezpośredniego kontaktu.

UOKiK przygląda się praktykom deweloperów

UOKiK analizuje otrzymane zgłoszenia, monitorując przy tym praktyki deweloperów we własnym zakresie. Obejmuje to sprawdzanie stron internetowych. W przypadku naruszenia zasad UOKiK może nałożyć karę w wysokości do 10% rocznych obrotów dewelopera. W przypadku gdy osoby zarządzające firmą (np. prezes) świadomie godziły się na łamanie prawa, mogą zapłacić nawet do 2 mln zł.

Dane o cenach muszą być również przekazywane do portalu www.dane.gov.pl – nie mogą się znajdować wyłącznie w serwisach ogłoszeniowych. Obowiązkiem deweloperów jest prowadzenie własnych stron internetowych z aktualnymi cenami.